Yavuz Yıldırım - Akademik Yazılar

 Fransa'daki eylemler ve Sırbistan'daki seçimler, gençlerin siyasi özne olarak gücünü bir kez daha hatırlattı. 1968'ten bu yana gençlik, göz ardı edilemeyecek, belirli konulara indirgenemeyecek kadar etkili. Gençleri, ister sisteme seçmen olarak giren yeni aktörler, ister eğitim, eğlence, kültür, teknoloji ya da tüketim alanlarındaki halleriyle görün fark etmez; kendi yapınıza, yanınıza, safınıza çekebildiğiniz ölçüde başarılısınızdır. Günümüzün gençliği ise bir taraf olmak ya da cephenin bir parçası olmak yerine kendi alanını örgütleme, kendi sözünü söyleme ve kendi tavrını gösterme eğiliminde. Biz de bunu Gezi Parkı eylemlerinde görmüştük. Apolitik olarak nitelendirilen 90'lar kuşağı kendi siyasi dilini yaratmıştı. Devamında Deniz Göktaş örneği de benzer bir etki yarattı.  Postmodern dönemde toplumun farklı parçaları, birbirinden farklı bağlamlarda önem kazanıp, dönem dönem öne çıkıyor. Günümüzde parça bütünden üstün. Herhangi bir grubu da tek bir bütün olarak düşünme...

Akışlara dair engeller, karşı şiddeti doğurur. Engelleri aşmak, etrafından dolaşmak mümkündür. Yeni bir yol yapmak/açmak gibi... Ama bazen eski olan, bilindik olan kendini gösterir: Etki tepkiyi doğurur.  Bunların toplumsal alandaki karşılığının çoğunlukla kentsel alanda yaşandığını görüyoruz. Kentleri düzenlemek, yollar açmak, evler yapmak, duvarlar dikmek ile onlara dair yasalar, kurallar, prosedürler belirlemek... Kenti düzenleyebildiği ölçüde modernleşti toplumlar.  Diğerleriyle, başkalarıyla yaşamın ana kesişim kümesi, kentsel alanlar oldu. Buradaki akışların kontrol etmek isteği, yeni yollar ya da yeni şiddet dalgaları doğurdu. Şiddetle açılan yollar, hep bir kayaya çarptı. Sertlik hayatın içinde vardı.  Doğanın, suyun şiddeti ile kalabalıkların şiddeti bazen örtüşüyor. Doğa kendinden alınanı geri alıyor; kalabalıklar da öyle.. Bunların can sıkıcı, moral bozucu, istediğimiz gibi olmadığı kesin. Kalabalıkların öfkesi ile doğanın öfkesini kontrol etmek kolay değil. Ko...

1970'lerde başlayan liberal-muhafazakar birliktelik, sosyalizme karşı merkez siyaseti şekillendirip, neoliberal dönemi başlatmıştı. Piyasa olmadan özgürlük olmayacağına, demokrasinin de kapitalizm olmadan yürüyemeyeceğin dair tespitler, sosyalizmin çöküşü ile beraber 1990 sonrasında temel normlar haline geldi. 1968'in özgürlükçü arayışı, liberalleri sarstı ama yıkmadı; sosyalistleri ise yerle bir etti. Küreselleşmenin yeni dönemi, sosyalizmin karşı kutbu olmadan, eşitliği hukuk önünde, özgürlüğün ise piyasada, devletin koruyucu bekçi hüviyetinde olduğu, uluslararası örgütlerin genel sistemi belirlediği bir işleyişte, neoliberal kodlarla şekillendi. Geçen yazının sonunda belirttiğim konu, günümüzün kavramlarına çerçeve çizen ilkeler çoğunlukla bu kodların belirlediği biçimde oldu. 21. yüzyıl için kapitalizmin normalleşmesi, bunun getirdiği dinamizm, girişimcilik, yatırım, risk, etkinlik gibi kavramlar siyasal işleyişe ve gündelik hayata büyük oranda yerleşti. Demokrasinin artık ...

 Siyasetin konuşmayla, tartışmayla, kelimelerle ve seslerin anlamlandırılmasıyla doğrudan ilgilisi var. Antik Yunan'dan bu yana siyaset, konuşma biçimleri, sesle sözle yakından ilgili; bugün için de bunlar geçerli. Platon, Retoriğe düşmandı; kitlelerin konuşarak yanlış yönlendirilebileceğinin farkındaydı. Ama kendisinin takip ettiği Sokratik yöntem de diyaloglarla ilerliyordu. Konuşarak doğru bilgiyi doğurma isteği... Aynı sözler, kelimeler farklı bağlamlarda yeniden ele alınabilir. Bugün için barış, demokrasi, özgürlük gibi kavramların hepsi bu tartışmanın içinde. Kimin sözü geçecek tartışması, siyasetin ana gündemini oluşturuyor. Kavramları dilediğince kullandırabilmek, hegemonik olmanın göstergelerinden biri. Batı merkezli düşünce, o dillerin ve o bölge siyasetinin yükselmesiyle doğrudan ilgiliydi. Beyaz adamın, kadını, siyahı, düşmanı, ötekiyi tanımlama süreci, insanlık tarihini şekillendirdi. Dışarıda bırakılanların kendini tanımlama isteği ise hak mücadelelerinin temelini olu...