Yavuz Yıldırım - Akademik Yazılar

 Bağımsız Maden-İş'e bağlı maden işçilerinin Ankara'daki direnişi, son günlere damga vuran en önemli olay oldu. Önce Eskişehir'den Ankara'ya yürüyen, daha sonra Kurtuluş Parkı'nda oturma eylemine başlayan işçilerin çok temel bir talebi vardı: Maaşlarını almak. İşçilere her zamanki girip sol/sosyalist partiler destek verdi; özellikle TİP Genel Başkanı Erkan Baş, işçilerin açlık grevine destek vererek onlarla 1 haftaya yakın süreyi birlikte geçirdi. Yaşananlar, TEKEL direnişini hatırlattı. Sendika desteği/desteksizliği, kişisel çabalara bağlı kalma, partilerin tedirgin desteği, medyada duyurulmaya çalışılan talepler, 2010 yılında yine Ankara sokaklarına damga vurmuştu.  Benim gibi toplumsal hareketler çalışan bir akademisyen için bu tip eylemler her zaman önemlidir. Konunun tabii ki sendikal ilişkiler, çalışma hayatı, güvenlik vb bağlamlarda pek çok boyutu var. Özellikle DİSK'in eylemlere destek vermemesi çok eleştirildi. Kendi sendikalarına bağlı bir oluşumun önc...

 19 Mart'tan bu yana süren İmamoğlu ve CHP'li belediyelere dair soruşturmalar ile ona eşlik eden CHP mitingleri, Türkiye'deki protesto ve eylem geleneğinde yeni bir dalga yarattı diyebiliriz. Çok sık karşılaşmadığımız, genellikle belirli gündemlerle bir iki kez yapılıp biten ya da sadece seçim dönemlerinde yoğunlaşan parti eksenli mitingler, bu kez uzun süreli bir olaya dönüştü. Parti-eksenli ya da parti-yönlendirmeli (party-driven) eylemler adıyla kategorize edilebilecek bu tip eylemlerle, ana muhalefet partisinin tepkisel zemini diri tutmaya çalıştığı, yerel seçimlerde yükselttiği oy oranından güç alarak kendi alanını genişletmeye çalıştığı aşikar.  Bir dönem bu blogta açık alandaki eylem ve protestoların listesini aylık düzende kayda geçirmiştim. Sonra onların içinde Geçinemiyoruz eylemlerini ayrı bir başlıkta akademik makale olarak analiz ettim. Sadece o dönemde değil, Türkiye'de genel olarak çekişmeci eylemlerin sistemi dönüştürücü gücünün eksikliğini de ayrıca y...

 Fol Kitap'tan yayınlanan yeni kitabım satışa çıktı;  https://www.folkitap.com/demokrasi-ve-toplumsal-hareketler Kitapta önceki bazı çalışmalarıma dayanarak ve oradaki argümanlarımı geliştirerek temel çalışma alanıma dair bir çerçeve çizdim. Doktora sonrası çalışmalarımın genel bir özeti olan bu kitapla, akademik dergilerde pdf formatında kalan bazı argümanlarımı basılı hale getirerek, kitap formatında bir eserle somut olarak daha çok kişiye ulaşmayı hedefledim. Akademik hayatı/üretimi doğrudan etkileyen yükseltme kriterlerini yerine getirmek ya da puan kazanmak derdinde değilim.  Türkçe'de bu kapsamda yapılmış çok fazla güncel çalışma yok. Özellikle yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin işine yarayacağını düşünüyorum.

 Türkiye'de kim, nerede, neden eylem yapıyor soruları etrafında günlük aramalarla kayda geçirdiği eylem ve protesto arşivimde Nisan ayı tablosunu yayınladım. Buradan bulabilirsiniz. Bu ay 25 farklı şehirde 90 ayrı eylem kaydettim. Bazı eylemler aynı anda çeşitli kentlerde yapıldı. 1 Mayıs öncesi olduğu için ay sonunda eylem sayısında bir düşüş gözlendi.  Önceki ayların ekonomik haklar (43 eylemi bu başlıkta kodladım) konusundaki protestolar ağırlığını korusa da zamlar ve zamlı faturalar konusu gündemden kısmen düşüyor. Yerel düzeyde çeşitli partilerin bu konuda eylemleri oldu. Bu konuda İstanbul başta olmak üzere belediyelerin ulaşım zamları (6 eylem) çeşitli kentlerde eylemler yapıldı. Ücretler konusunda (5 eylem) özel üniversitedeki araştırma görevlileri ile emekli binbaşıların eylemleri vardı. Emekli polislerin ek gösterge talepleri ile asgari ücretin temmuzda yeniden artırılması için eylemler de öne çıktı. Yine sendikalılık üzerinden işten atılan ya da çeşitli düzeylerde ...

 Türkiye'de kim, nerede, neden eylem yapıyor soruları etrafında, günlük olarak internet taraması ile kaydettiğim haberler üzerinden açık alanda eylem ve protestoların listesinde, Şubat ayında 132 eylem kaydettim. Listeye buradan ulaşabilirsiniz. Ayrıca harita üzerinde bu adreste görebilirsiniz. Sayılara göre gruplayınca da böyle bir renk haritası oluşuyor. Bu Eylül ayından beri yaptığım kayıt işlemlerindeki en yüksek sayı. Özellikle ay başında yoğunlaşan, geçen aydan devreden zamlar ve özellikle elektrik zammı gündeminin yanı sıra motokuryelerin ve mağaza işçilerinin eylemleri burada fark yaratan en önemli unsur. Ay sonunda Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle gerçekleşen eylemler de 10 farklı ilde kendini gösterdi. Bunlar Türkiye'de yaşayan Ukraynalıların ve Kırım Türkler Derneklerinin organizasyonlarıyla gerçekleşti. En az 34 farklı ilde/ilçede eylem vardı. Bunların bir kısmı eş zamanlı olarak farklı illerde oldu .  Çok sık protestoya denk gelmediğim Ağrı, Şırnak, Niğde, Bartın,...

Türkiye'de kim nerede neden eylem yapıyor soruları etrafında, açık alanda yapılan eylem ve protestoları kayda geçirmeye devam ediyorum. Ocak ayı listesini  burada  bulabilirsiniz. Listenin başında yine önceki aylardan devam eden eylemler bulunuyor.  Bu ay 78 eylem kayda geçirdim. Önceki aya göre görece düşük eylem sayısı, hava koşulları ile ilgili olabilir. Ocak ayı eylemlerine yine ekonomik sorunlar damga vurmuş durumda. Hayat pahalılığı, zamlar, yetersiz bulunan ücret artışları, protestoların en sık vurguladığı noktalar oldu. Özellikle ay sonuna doğru gelen zamlı yeni elektrik faturaları konusu öne çıktı. Çeşitli partilerin ya da inisiyatiflerin elektrik dağıtım şirketleri önündeki protestolar ay sonunda arttı. Ocak ayı içinde motokuryelerin zam talebi farklı firma çalışanları tarafından eylemlere dönüştürüldü. Önce trendyol kuryelerinin eylemliliği ses getirdi ve onların kazanımları daha sonra Hepsijet, Scotty gibi firma çalışanlarının da eylemlerini güçlendirdi. Salgı...

  Türkiye'de kim nerede neden eylem yapıyor soruları etrafında, açık alanda yapılan eylem ve protestoları kayda geçirmeye devam ediyorum. Aralık ayı listesini burada bulabilirsiniz. (Lütfen kaynak göstererek kullanınız) Bu ay 93 eylem kaydettim. Büyük çoğunluğu yine ekonomik tartışmalar üzerine... Hayat pahalılığı insanları bu ay da eyleme sevk etti. Geçen aydan kalan dolar kuru artışı, fiyatların yükselişi protestolarına asgari ücret gündemi de eklenince başta sendikalar olmak üzere, farklı kesimler ücretlere yönelik beklentilerini ortaya koydu. Doktorlara yönelik olarak planlanan ücret artışlarının tüm sağlık çalışanlarını kapsaması yönündeki talepler de ülke çapında eylemleri doğurdu. Sendikalaşma önündeki sorunlar ve buna bağlı işten çıkarmalar, protestoların güçlü konularından biri olmaya devam etti. DİSK'in eylemlilik hattını KESK de farklı yerlerdeki bölgesel mitinglerle devam ettirdi. Ayrıca Eğitim İş'in yaz saati uygulamasına yönelik fenerli protestosu ve ücretler...

 Türkiye'de kim nerede neden eylem yapıyor soruları etrafında, açık alanda yapılan eylem ve protestoları kayda geçirmeye devam ediyorum. Kasım ayının listesini buradan bulabilirsiniz. (Kullanmak isterseniz, lütfen atıf yaparak kullanınız.) Kısa bir analiz yapmak gerekirse, kaydedebildiğim kadarıyla, Kasım ayında önceki iki aya göre büyük bir artış var. Bunun temel nedeni tabii ki dolar-faiz tartışması etrafında hızla artan dolar kuru ve buna bağlı olarak yükselen fiyatlar. Özellikle ay ortasından itibaren DİSK'in farklı illerde düzenli olarak yaptığı eylemler ve burada kullandığı "Geçinemiyoruz" sloganı, bu yöndeki eylemlere dair gündemi belirlemede etkili oldu. Bu slogan hızlıca genel kullanım haline geldi. Aralık ayında başlayacak asgari ücret görüşmeleri nedeniyle bu yöndeki talepler de bu slogan etrafında iletilmeye başlandı. DİSK'in örgütlü gücünün ekonomik tartışmaları yönlendirmesi açısından kayda değer bir noktaydı. KESK ve TMMOB gibi örgütler de bu sürec...

 Ekim ayı eylem ve protesto listesini tamamladım; buradan bulabilirsiniz. Bu ay 81 eylem kayda geçirdim. Bunların basın açıklamaları dışında, kamusal alanlarda açık havada gerçekleşen girişimler olduğunu hatırlatayım. Bu ayın listesinin üstünde, yine geçen aylardan devam eden eylemleri içeren ayrı bir liste var; geçen ayın sonlarında başlayan Bakırköy Belediyesi işçilerinin grevi o listeye girdi. Ayrıca diğer eylemlerin kaynaklarını DİSK Nakliyat-İş twitter adresinden güncelledim. Bu ay da yine ekonomik haklar ve çalışma hayatı sorunları büyük oranda eylem ve protestoların başını çekti. Özellikle sendikalı olunduğu için işten atılma protestoları, tazminat haklarını talep etme, iş yerindeki çeşitli baskılar, toplu sözleşme talepleri ve ücretlerin iyileştirilmesi yönündeki eylemlerin, bu ay kayda geçirdiğim 81 eylemin hemen hemen yarısını oluşturduğunu görüyoruz. DİSK'in vergilerle ilgili koordineli eylemleri bu alanda en örgütlü çalışma oldu. 17 Ekim'de Ankara'da gerçekleşe...

Türkiye'de güncel ve açık alanda gerçekleşen kolektif eylem ve protestoları kayda geçirmeye başladım. Temel olarak, kim/hangi gruplar, hangi konularda, nasıl eylem yapıyor; bunu kaydetmeye çalışıyorum. Eylül ayı listesi için tıklayınız .  Bu ay, önceki aylardan devam eden eylemler dışında, 75 farklı eylem listeledim. Devam eden eylemleri ayrı bir tablo olarak üstte verdim. Daha sonra, ilk kez Eylül 2021'de gerçekleşen eylemleri listeledim.  Haber siteleri ve ajanslarda, "eylem" kelimesinin yurtiçindeki etkinliklerde daha çok kullanıldığını, "protesto"nun ise daha yurtdışı/yabancı ülkelerdeki eylemleri haberleştirmek için seçildiğini fark ettim.  Kısa bir analiz yapmak gerekirse, Eylül ayında ağırlıklı olarak ekonomik haklar bağlamında, öncelikle sendikalı olduğu için ya da gerekçesiz işten çıkarılma ile ilgili olarak eylemlerin gerçekleştiği görülüyor. Hem sendikalaşma hem de iş güvenliği konusunda önemli bir sorun var. Bu konuda sendika şubelerinin ya da iş...

 Uzun süredir verdiğim Sosyal Hareketler, Küreselleşme, Demokrasi ve İnsan Hakları derslerim kapsamında uzakta eğitim kapsamında detaylandırdığım ders notlarını şu sayfada yayınladım:   www.talebe.com  . Dilerseniz tamamını dilerseniz bölüm bölüm alabilmeniz mümkün. Notlarda detaylı okuma önerileri ve tartışma soruları da bulunmaktadır.